Cámaras na comunidade: onde poden mirar e canto se gardan

As imaxes da cámara do portal caducan antes que o iogur da neveira. A comunidade que instala un sistema pensando en ter un arquivo por se algún día pasa algo adoita descubrir tarde que o criterio europeo vai xusto na dirección contraria: o normal é conservalas un ou dous días e, a partir das 72 horas, hai que poder explicar por escrito por que se seguen gardando. Ese prazo sae das Directrices 3/2019 do Comité Europeo de Protección de Datos, o documento que harmoniza como se aplica o Regulamento xeral de protección de datos ás cámaras nos once países onde estás lendo isto. E é só unha das catro decisións que convén tomar ben: onde miran, canto se gardan, que avisa o cartel e quen pode ver as gravacións.

A cámara do portal non é asunto privado de ninguén

Existe unha excepción no Regulamento para o que cada un fai no seu ámbito doméstico, e moita xente dá por feito que a cámara do edificio entra aí. Non entra. O Tribunal de Xustiza da Unión Europea deixou claro no asunto Ryneš que unha cámara doméstica que capta tamén o espazo exterior queda sometida á normativa, e unha cámara de zonas comúns, por definición, grava a decenas de persoas que pasan por alí.

Quen decide para que se grava e que se fai coas imaxes é a comunidade, que actúa como responsable do tratamento. A empresa que instala e mantén o sistema non é responsable: é encargada, e esa relación ten que estar nun contrato que fixe que pode facer coas imaxes e que non. Se o técnico accede ás gravacións desde a súa oficina sen ese marco, o problema non é seu.

A instalación, ademais, apróbase en xunta coa maioría que esixa a lei de cada país e queda na acta. Non é un trámite decorativo: é o primeiro que se pide cando alguén reclama.

Onde pode mirar a cámara e onde non

O principio que goberna todo isto é a minimización: grávase o mínimo imprescindible para o fin declarado. Unha cámara instalada tras varios roubos no garaxe pode enfocar a rampla de acceso; a mesma cámara virada cara á fiestra do baixo dereita non protexe nada, vixía unha familia.

Os límites que case sempre se cruzan sen querer:

• A porta ou as fiestras dunha vivenda concreta quedan fóra, aínda que o veciño sexa o sospeitoso
• A vía pública só pode aparecer na franxa imprescindible para cubrir o acceso
• As zonas onde o persoal descansa ou come non se vixían
• O audio esixe unha xustificación propia e raramente a hai: unha cámara non precisa oír para disuadir

Ningunha cámara se instala porque si.

A base xurídica habitual é o interese lexítimo da comunidade, e as Directrices esixen que responda a unha situación real (roubos previos, vandalismo repetido, incidentes documentados) e que non haxa un medio menos invasivo que consiga o mesmo. Cambiar a pechadura ou mellorar a iluminación do portal, se resolven o problema, van primeiro. Ese razoamento convén deixalo por escrito antes de instalar: é exactamente o que se pregunta despois.

Nota legal: as cámaras falsas quedan fóra do Regulamento porque non tratan ningún dato persoal. Agora ben, tampouco disuaden a ninguén que se fixe, e o cartel que as anuncia como reais si pode dar problemas por outras vías. Se a comunidade quere disuadir sen gravar, mellor dicilo tal cal.

Canto tempo se gardan as imaxes

Aquí é onde máis sistemas incumpren sen sabelo, porque o disco duro que trae o instalador vén configurado para gravar en bucle un mes enteiro. O criterio europeo é o contrario: un ou dous días como norma, e canto máis se alongue o prazo, máis argumentación fai falta para soster que segue sendo necesario.

A lóxica é sinxela. Se en tres días ninguén denunciou nada, esas imaxes xa non serven para o fin que xustificou a cámara; só son un arquivo dos movementos dos teus veciños agardando a filtrarse. O borrado automático ao cumprirse o prazo non é unha boa práctica opcional, é a forma de demostrar que o sistema está ben configurado.

Cando hai un incidente concreto, o correcto é extraer e conservar esa secuencia para entregala a quen corresponda, non ampliar o prazo de todo o sistema porque unha vez pasou algo.

O cartel: o que o veciño debe saber antes de entrar

A información dáse en dúas capas. A primeira é o cartel, colocado de forma visible antes de entrar na zona vixiada, de modo que calquera poida decidir se pasa por alí: quen grava, para que, canto se conserva e onde exercer os dereitos.

A segunda capa é a información completa, que non cabe nun cartel e ten que estar dispoñible nalgún sitio accesible: a base xurídica, o prazo exacto, quen é o encargado, se hai cesións á policía e como reclamar. Unha ligazón, un código QR ou o taboleiro da comunidade serven; que "estea en poder do administrador" non.

Quen pode ver as gravacións

Menos xente da que se cre. Quen pode acceder decídeo a comunidade (o presidente, o conserxe, o administrador ou a empresa de seguridade) e convén que esa designación quede na acta, como o resto do sistema. O acceso ao visor non é un privilexio do cargo: limítase á persoa designada, con usuario propio e, se o sistema o permite, deixando rexistro de cada visionado. E nin sequera ela mira as imaxes cando quere, senón cando hai un motivo concreto: un incidente, un delito, un requirimento policial ou xudicial. Un presidente que revisa as imaxes por curiosidade está a facer un tratamento sen base xurídica, igual que o veciño que pide ver "quen baixou o lixo onte á noite".

Coidado co monitor da portería: en varios países o visionado en directo está reservado ao persoal de seguridade acreditado, e unha pantalla á vista de calquera converte un sistema correcto nunha infracción. Antes de poñela, comprobade o que esixe a normativa local.

Quen aparece nunha gravación pode pedir copia, pero só das súas propias imaxes, e o dereito é máis estreito do que soa: hai que facilitar o día e a franxa horaria para poder localizalas, e se o prazo de conservación xa as borrou, a resposta correcta é confirmar o borrado. Cando a secuencia existe, entrégase ocultando os terceiros que aparezan; e se non se poden ocultar sen deixar a imaxe inservible, o acceso limítase, porque a copia nunca pode lesionar os dereitos doutro.

E o caso que todo o mundo ten na cabeza (ver quen raiou o coche ou quen deixou o sofá xunto ao colector) non é dereito de acceso: esas imaxes identifican un terceiro e só se entregan á policía ou ao xulgado. O que pode pedir o veciño afectado é que a comunidade extraia a secuencia e a garde para entregala á autoridade, non vela el.

Unha comunidade con cámaras ben formuladas ten catro papeis gardados: o acordo da xunta, o razoamento de por que eran necesarias, o contrato coa empresa instaladora e o modelo de cartel. Con iso, unha reclamación respóndese nunha tarde. Sen iso, a cámara que se puxo para dar tranquilidade acaba sendo o motivo do vindeiro conflito no portal.

Información actualizada. Este artigo ten carácter informativo e non constitúe asesoramento legal.